از نوع ديگر را بر فراز بامها نمايان مىسازند زيرا اولا ابزارى چوبين را بعنوان تخت‌خواب به كار مىبرند كه در اطراف آن به جاى پرده تركه‌هاى نئين يا شاخكهاى درخت خرما نصب شده است و اين به جهت آنست كه مردم پشت بامهاى مجاور و تقريبا بهم چسبيده يكديگر را نبينند . بايد متذكر شويم كه براى آنكه هوا يا باد بتواند از لابلاى اين پرچينهاى پرده مانند بگذرد آنها را شبيه كركره مىسازند . ثانيا افراد خانواده بهيچ‌وجه خود را از چشم يكديگر نمىپوشانند : چه زن و چه مرد - غالبا برهنه - در يك چهار ديوارى مىخوابند و برخى به زحمت جامهء پنبه‌اى كوتاهى را تحمل مىكنند . بخصوص كسانى كه در هرمز به دنيا آمده‌اند يا از نوجوانى در اين جزيره زيسته‌اند به كلى لخت و عور مىخوابند . هيچ خانه‌اى نيست كه راهرو كوچكى براى رفتن از پشت بامى به پشت بام مجاور نداشته باشد . عجب آنكه اين مردم كه در موارد ديگر خيلى امين و درستكار نيستند . از چنين وسيلهء راحتى براى دزدى يا ايذاء همسايگان خود ، بخصوص كسانى كه هموطن يا همكيششان نيستند ، سوء استفاده نمىكنند - تقريبا هيچگاه شنيده نشده است كه در اين گونه امور از يكديگر شاكى باشند ؛ بالعكس هر همسايه حرمت همسايهء ديگر را نگاه مىدارد و همگان در چنين پشت بامهاى به هم چسبيده - خواه به تبعيت از آداب مذهبى يا ملاحظات ديگر - شرايط « همسايگان خوب » را نسبت به يكديگر مرعى مىدارند . بندر اسكله‌اى هرمز در خليجى بين دو دماغهء نوتردام دولسپرانس و دژ قرار گرفته است كه كمى به سوى شهر پيشرفتگى دارد . بطورى كه لنگرگاه كشتيهاى بزرگ - كشتيهاى جنگى و حتى كشتيهاى كوچك روبروى اين قسمت از شهر - كه بين دو صومعهء كارم‌ها « 57 » و آگوستن‌ها « 58 » واقع است - قرار مىگيرد . و با اين‌كه اين مكان از همهء قسمتهاى ديگر خليج عميق‌تر است مد دريا خانه‌ها را سه تا چهار پا داخل آب قرار مىدهد . با اين‌حال خليج عمق كمى دارد چنان كه

--> ( 57 ) Carmes ( 58 ) Augustins